159 Oturumluk Panmunjom Ateşkesi, Kore Tarafsız Bölgesi (DMZ), 3.900 km² Toprak Değişimi ve Bölünmüş Aileler Dramı

1951 ortalarından itibaren cephe hattının 38. Paralel civarında sabitlenmesiyle birlikte, her iki tarafın da ağır kayıplara rağmen stratejik bir üstünlük sağlayamaması ateşkes müzakerelerini zorunlu kılmıştır. 159 resmi oturum boyunca süren çetin müzakerelerin ardından 27 Temmuz 1953 tarihinde Panmunjom’da Kore Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır.

1. “Uti Possidetis” İlkesi, 3.900 km² Toprak Değişimi ve DMZ Hattı

Ateşkes antlaşması uluslararası hukuktaki uti possidetis (herkesin elinde tuttuğu cephe hattına sahip olması) ilkesine göre çizilmiştir. Bu sınır düzenlemesi sonucunda:

• Kuzey Kore, savaş öncesinde Güney’de kalan tarihi Kaesong şehrini ele geçirmiş;
• Buna karşılık Güney Kore ve BM kuvvetleri, doğu kıyısındaki Sokcho şehri de dahil olmak üzere 38. Paralelin kuzeyinde net toplam 3.900 km² toprağı Güney Kore sınırlarına katmıştır.
• İki ülke arasında 250 km uzunluğunda ve 4 km genişliğinde askerden arındırılmış Kore Tarafsız Bölgesi (DMZ) oluşturulmuştur.

2. Bölünmüş Koreli Ailelerin Yürek Burkan Dramı (1985–2018)

Yaklaşık 3 milyon insanın hayatını kaybettiği savaşın en acı insani mirası, sınırın iki yakasında kalan bölünmüş aileler olmuştur. Anne, baba, eş ve kardeşlerin bir kısmı Kuzey’de, bir kısmı Güney’de kalmış ve aralarında mektup veya telefon dahil her türlü iletişim tamamen yasaklanmıştır. 1985 yılından Ağustos 2018’e kadar siyasi iklime bağlı olarak çok seyrek düzenlenen buluşmalarda, her iki taraftan kurayla belirlenen yaklaşık 100’er yaşlı aile ferdinin hayatlarında yalnızca bir kez ve birkaç günlüğüne yüz yüze görüşmesine izin verilmiştir.

3. “Donmuş İhtilaf” ve Ateşkes Sonrası DMZ Çatışmaları

1953’te imzalanan belge bir “Barış Antlaşması” değil, yalnızca bir “Ateşkes Antlaşması” olduğu için Kuzey ve Güney Kore teknik ve hukuki olarak hâlen savaş halindedir (Donmuş İhtilaf). Ateşkes sonrasında da Cheong Wa Dae (Mavi Ev) Baskını (1968), USS Pueblo Olayı (1968), Panmunjom Kavak Ağacı / Balta Olayı (1976), Rangoon Bombardımanı (1983), Birinci ve İkinci Yeonpyeong Deniz Muharebeleri (1999, 2002) ve ROKS Cheonan Korvetinin Batırılması (2010) gibi sıcak gerilimler yaşanmıştır.