Kore’ye Asker Gönderme Kararı Nasıl Alındı? 18–25 Temmuz 1950 Yalova Toplantısı ve TBMM Tartışmaları

25 Haziran 1950 sabahı Kuzey Kore birliklerinin 38. Paraleli geçerek Güney Kore’ye saldırması, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan iki kutuplu dünya düzeninde ilk sıcak çatışmayı başlatmıştır. Sovyetler Birliği’nin Stalin yönetiminde Boğazlar ile Kars ve Ardahan üzerinde taleplerde bulunduğu bir dönemde yalnızlık politikasından çıkmak ve NATO ittifakına dahil olmak isteyen Türkiye, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin çağrısına ABD’den sonra en hızlı ve en güçlü yanıt veren ülkelerden biri olmuştur.

1. 18 Temmuz 1950 Yalova Termal Zirvesi ve 25 Temmuz Bakanlar Kurulu Kararı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Trygve Lie’nin 14 Temmuz 1950 tarihli ikinci yardım çağrısının ardından, Cumhurbaşkanı Celal Bayar başkanlığında Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü, Milli Savunma Bakanı Refik Şevket İnce ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Abdürrahman Nafiz Gürman 18 Temmuz 1950’de Yalova’da tarihi bir toplantı gerçekleştirmiştir. 25 Temmuz 1950’de Bakanlar Kurulu kararıyla Kore’ye 4.500 mevcutlu (daha sonra 5.090’a çıkarılan) tam teçhizatlı bir tugay gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

2. TBMM’de Anayasa’nın 26. Maddesi ve Yetki Tartışmaları

Ana muhalefet partisi CHP, kararın içeriğine ve Birleşmiş Milletler kararlarına bağlılığa destek vermekle birlikte, yurt dışına asker gönderme kararının TBMM onayı alınmadan Bakanlar Kurulu kararıyla ilan edilmesini 1924 Anayasası’nın 26. maddesi çerçevesinde eleştirmiştir. Hükümet ise bunun bir “savaş ilanı” değil, Türkiye’nin daha önce TBMM onayıyla imzaladığı Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 42. ve 43. maddelerinden doğan uluslararası bir taahhüdün yerine getirilmesi olduğunu savunmuştur. Aralık 1950’de TBMM Genel Kurulu’nda yapılan görüşmeler, Türk siyaset tarihinin en önemli dış politika tartışmalarından biri olarak kayıtlara geçmiştir.