Dünya askeri tarihi ve askeri psikoloji literatüründe Kore Savaşı denildiğinde akla gelen en sarsıcı gerçeklerden biri, Kuzey Kore-Çin sınırındaki Yalu Nehri kıyısında kurulan esir kamplarında yaşananlardır. Binlerce Amerikan ve BM askerinin ağır kış şartları, salgın hastalıklar ve yoğun psikolojik baskı (“beyin yıkama”) altında hayatını kaybettiği veya çözüldüğü kamplarda, 234 Türk esirinin tamamı (2 subay, 5 astsubay, 227 er) sağ salim ve tek bir ideolojik taviz vermeden yurda dönmüştür.
1. Pyoktong (Kamp 5) ve Türk Esirlerinin Sarsılmaz Dayanışması
Büyük çoğunluğu Kasım 1950 Kunuri ve Nisan 1951 İmjin muharebelerinde cephaneleri bittiği veya ağır yaralandığı için esir düşen 234 Mehmetçiğimiz, Kuzey Kore’nin Çin sınırındaki Pyoktong (Kamp 5) başta olmak üzere esir kamplarına götürülmüştür. Türk esirleri kampta askeri hiyerarşilerini, disiplinlerini ve kardeşlik bağlarını asla bozmamış; sağlıklı Mehmetçikler yaralı ve hasta arkadaşlarını sırtlarında taşımış, kendi tayınlarını paylaşarak kampta tek bir Türk askerinin dahi ölmesine izin vermemiştir.
2. “Little Switch” ve “Big Switch” Esir Değişimi (Nisan–Ağustos 1953)
Nisan 1953’te yapılan yaralı esir değişimi (Little Switch) ve Temmuz 1953 ateşkesinin ardından Ağustos 1953’te Panmunjom’da gerçekleştirilen büyük esir değişimi (Big Switch) ile 234 Türk esirinin tamamı (%100’ü) özgürlüğüne kavuşarak Türkiye’ye dönmüştür. ABD Ordusu psikiyatristleri ve tarihçileri (Eugene Kinkead vb.), savaş sonrasında Türk askerinin bu benzersiz direnişini özel araştırma konusu yapmıştır.
📚 KAYNAKÇA VE AKADEMİK BELGE ATIF KUTUSU
Bu makalede yer alan tarihsel veriler, birlik tabloları ve arşiv kayıtları; Dr. Mehmet Savcı tarafından hazırlanan ve Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Cevahir Kayam danışmanlığında kabul edilen “Kore Savaşına Katılan Türk Birlikleri” (T.C. İstanbul Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul, 2018, YÖK Tez No: 10195341, Sayfa 175–183 ve Tablo 3.2 (Sayfa 199)) adlı akademik çalışmadan alınmıştır.