×
Kore Yarımadası, 1905 Rus-Japon Savaşı’nın ardından 1910 yılında Japon İmparatorluğu tarafından işgal edilmiş ve İkinci Dünya Savaşı’nın sona erdiği Ağustos 1945’e kadar 35 yıl boyunca ağır bir sömürge yönetimi altında kalmıştır. Japonya’nın teslim olmasıyla yarımadanın 38. Kuzey Enlemi’nin kuzeyi Sovyetler Birliği, güneyi ise ABD tarafından kontrol altına alınmış; 1948 yılında kuzeyde Kim İl-sung liderliğinde Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, güneyde ise Syngman Rhee liderliğinde Kore Cumhuriyeti kurulmuştur.
Kuzey Kore lideri Kim İl-sung, yarımadayı komünist rejim altında birleştirmek amacıyla Sovyet T-34 tankları ve ağır toplarıyla donatılmış Kore Halk Ordusu’na 25 Haziran 1950 sabahı “Pokpung (Fırtına) Operasyonu” emrini vermiştir. Ağır zırhlı silahları bulunmayan Güney Kore birlikleri baskın karşısında tutunamamış ve Kuzey Kore ordusu yalnızca 3 gün içinde başkent Seul’e girmiştir.
Saldırının hemen ardından ABD’nin çağrısıyla toplanan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 25 Haziran ve 27 Haziran 1950 tarihli tarihi kararlarıyla Kuzey Kore’yi saldırgan ilan etmiş ve üye devletleri Güney Kore’ye askeri yardıma çağırmıştır (7 olumlu oy; Yugoslavya karşı, Mısır ve Hindistan çekimser). O dönemde Sovyetler Birliği, Pekin’deki komünist Çin yönetiminin BM’de temsil edilmemesini protesto etmek amacıyla Güvenlik Konseyi toplantılarını boykot ettiği için oturuma katılmamış ve kararı veto edememiştir.
Temmuz–Ağustos 1950’de yarımadanın %90’ını ele geçiren Kuzey Kore ordusu, Güney Kore ve ilk Amerikan birliklerini güneydoğu ucundaki Daegu–Busan (Busan Cebi / Pusan Pocket) hattına sıkıştırmıştır. 1,5 ay boyunca Nakdong Nehri hattında direnen BM kuvvetleri, 15 Eylül 1950’de General Douglas MacArthur’un bizzat yönettiği İnçon (Incheon) Amfibi Çıkarması ile Kuzey Kore ordusunu arkadan kuşatmıştır. İnçon’a çıkan birlikler 3 gün içinde Seul’ü kurtararak Kuzey Kore ordusunun ikmal hatlarını kesmiş ve savaşın seyrini tamamen tersine çevirmiştir.
Veri ve Görsel Kaynakları: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Tutanakları (25–27 Haziran 1950) ve Wikipedia Kore Savaşı Askeri Kronolojisi • Wikipedia: Kore Savaşı Ansiklopedik Maddesi ve Dr. Mehmet Savcı — Kore Savaşına Katılan Türk Birlikleri Doktora Tezi (İÜ, 2018).
Kore Savaşı’nda esir düşen 234 Türk askerinin tamamının esir kamplarında tek bir kayıp bile vermeden ve ideolojik propagandalara boyun eğmeden 1953’te yurda dönüşünün tarihi.
Türkiye’de ve dünyada Kore Savaşı üzerine yayımlanan komutan hatıratları, akademik kitaplar, romanlar, belgeseller ve mutlaka izlenmesi gereken Kore Savaşı sinema filmleri rehberi.
1950 öncesinde İngiltere ve İskandinav ülkelerinin vetosuyla reddedilen Türkiye’nin NATO üyelik başvurusunun, Kore’de kazanılan askeri zaferler sonrasında 18 Şubat 1952’de onaylanmasının öyküsü.